Restless Souls

Het grensgebied tussen Burma en Thailand is, zoals vele grensgebieden, een nogal onrustige omgeving. Mae Sot, dat middenin dit grensgebied ligt, is een stad die moeilijk te beschrijven is. Illegale, gevluchte Birmezen; drugs-, edelstenen-, en mensensmokkelaars; spionnen; corrupte politieagenten en officieren; zwerfhonden; journalisten; toeristen en hulpverleners. Een samensmelting van mensen, zielen en weerzinwekkende verhalen. Het is moeilijk een weerspiegeling te geven van de sfeer, de geuren en de (sombere) kleuren die deze stad tekenen.

In het boek “Restless Souls” beschrijft Phil Thornton de Birmezen (met name de Karens) die in dit grensgebied (over)leven. Het boek is een verslag dat je leest als een reis door dit gebied.

In de vijf jaar die Phil Thornton in Mae Sot doorbracht probeerde hij erachter te komen in hoeverre de denkbeelden van de verschillende NGO’s en autoriteiten terecht zijn of niet, in hoeverre de verhalen die zich de ronde doen gebaseerd zijn op waarheid of op speculaties.

“You Shall no longer take things at second or third hand… nor look through eyes of the dead… nor feed… on the spectre in the books… You shall not look through my eyes either, nor take things from me… You shall listen to all sides and filter them for yourself…” (Thornton, 2006)





Maar hoe kom je erachter wat hier werkelijk aan de gang is, wat de mensen hier doormaken, wat de vluchtelingen drijft hier te komen en te leven?

“Plenty of people are willing to talk but not if what they say is to be sourced and quoted.”
(Thornton, 2006)

Nadat ik vier maanden in Mae Sot heb gewoond en gewerkt lees ik het boek in één adem, maar met een verschrikkelijke kramp in mijn buik, uit. Deze schrijver verdient een hoop respect! De verhalen zijn zeer sprekend en realistisch. De 19 hoofdstukken nemen de lezer mee naar het bonkende hart van Mae Sot, de Moei rivier en de jungle net over de grens in Burma.





In één van de hoofdstukken kaart hij de problematiek van de vluchtelingenkampen aan die vaak beschouwd worden als plekken waar de KNU (Karen National Union) haar gewapende strijd organiseert. Een problematiek waar ik ook mee te maken kreeg tijdens mijn deken-actie in het vluchtelingenkamp NuPo. Zoals velen vroeg ik me af in hoeverre je de mensen in het kamp kunt en moet helpen als de hulp vaak gebruikt wordt voor politieke doeleinden.

“It is ironic that both the Burma’s military as international NGO’s accuse the KNU of using the camps to organize their resistance. One Burmse officer, Major General Kyaw, actually whinged in the Bangkok Post that the camps were KNLA (Karen National Liberation Army) strongholds. These so-called refugee camps are in fact bases from wich the KNU plan their attacks inside Myanmar (Burma).”

“International aid agencies make similar claims. They accuse the KNU of using the camp food to feed their soldiers, Karen medics of taking medicines to go on active duty with the KNLA, and Karen soldiers of using the camps to recuperate in while away from the front. Some NGO’s even accuse the KNU of keeping refugees imprisoned in the camps to ensure the food supply is maintained. What they forget is that the Karen people don’t have choices. They are at war, whether they want to be or not.”
(Thornton, 2006)

Een duidelijk antwoord krijg ik niet, maar wat Thornton wel verklaart is dat de strijd van de Karens een vergeten strijd is. Precies zestig jaar geleden verklaarde de KNU de oorlog aan Birma. Een oorlog die één van de langste uit de geschiedenis is, maar ook één van de meest vergeten oorlogen. Hoeveel mensen in Europa weten wie de Karens zijn, waar ze wonen, waar ze voor vechten? Terwijl het Birmese leger goed is uitgerust dankzij de hulp van buurlanden zoals China en Thailand vechten de Karens op “blote voeten”. Geen enkele oorlog is goed te praten, maar het is opmerkelijk dat de strijd van de Karens door velen als zwart wordt beschreven terwijl niemand de moeite neemt erachter te komen waar deze strijd vandaan komt en waarop hij gebaseerd is.