.

Vispasta

2009-02-09T23:41:00.005+01:00

De dag dat mij het verhaal achter de vispasta werd verteld was op een doodgewone zaterdagavond. Niets bijzonders. Ik was uitgenodigd bij een Birmese familie waar ik regelmatig over de vloer kom. In het weekend kookt de familie altijd voor een heel weeshuis, toch zijn ze maar met zijn vijven: twee zussen, een broer, de man van de ene zus, de dochter van de andere zus. De ouders wonen in een vluchtelingenkamp, de derde zus in Birma en de man van de zus met de dochter is een paar jaar geleden naar Finland geïmmigreerd. Een gebroken familie zoals vele Birmese families. Niemand die daar raar van opkijkt. En misschien wel doordat de familie gedwongen uit elkaar ligt en doordat alle familieleden daar onder lijden -dit zullen ze nooit tegen een buitenstaander zeggen-, is iedereen altijd welkom in de familie.

Het was een uur of zeven ’s avonds toen ik aankwam. Hoewel het klam en vochtig was zat iedereen binnen. De vrouwen zaten in de woonkamer voor de televisie. Ze kamden elkaars haren, terwijl ze praatten en giechelden. Het avondeten hadden ze al achter de kiezen. De mannen zaten in de keuken. Met zijn achten deelden ze een plasticmat die op de keukenvloer was gelegd en waarop een lage tafel stond vol met schaaltjes en bordjes. De rijstkoker stoomde volle toeren, het bier ging de rondte en de eucalyptussigaretten verspreiden een zoete lucht in de kleine ruimte. Ik had dorst en kreeg een bier aangereikt. Ik twijfelde, voelde me ongemakkelijk, maar de mannen keken me vol verwachting en vertrouwen aan. Mijn dorst nam de overhand en dus nam ik plaats op de mat. Tevreden praatten de mannen verder. Ik begreep niet veel van hun gesprek, ze spraken Birmees. De man die naast me zat had dat al gauw in de gaten en vertaalde af en toe een passage in het Engels.

De mannen hadden het over politiek. Waar zou ook anders zo heftig over worden gediscuteerd op een dergelijk uur van de dag en in een dergelijke situatie?Acht geleerde, Birmese mannen, allemaal geëngageerd. Dat ze in Mae Sot wonen betekent niet dat ze zich bij hun lot hebben neergelegd. Integendeel, Mae Sot is dè plek voor politieke partijen en genootschappen om zich te organiseren. Voordat ik er erg in had bevond ik mezelf in een “ondergrondse bijeenkomst”. Gelukkig werd niet alles vertaald en waarschijnlijk had dit ook zijn redenen. Mae Sot barst van de spionnen, de SPDC (Birmese leger) weet zelf ook als geen ander dat verzetsplannen vooral in deze grensstad worden gesmeden.

Terwijl ik rustig mijn bier opdronk en deed alsof een dergelijke bijeenkomst heel normaal voor mij was, had ik het idee in het boek De ontzichtbaren van Karel Glastra van Loon belandt te zijn. De rijst was gaar en werdt op de bordjes geschept; De schaaltjes met curry’s, gekookte groenten, garnalen en verse kruiden gingen de rondte. Ik vroeg naar de vispasta. Het gesprek viel stil. Een Europeaan die Birmese vispasta lust? Iedereen begon te lachen. Had ik iets verkeerd gezegd?

En toen vertelde Muchio mij zijn verhaal van de vispasta. Na de “8888 uprising” of, revolutie voor democratie die op 08.08.1988 begon, werd het leven in Birma steeds moeilijker. Het militaire regime trad streeds strenger op. Studenten en andere manifestanten die aan de revolutie hadden meegedaan werden massaal opgepakt en in de gevangenis opgesloten. Als advocaat werd het hem onmogelijk gemaakt zijn beroep eerlijk uit te voeren. Ook liep hij steeds meer gevaar toen ontdekt was dat hij één van studenten was geweest die de revolutie hadden voorbereid. In 1990 werden er verkiezingen uitgeschreven en hoewel de National League for Democracy (NLD – de partij van Aung San Suu Kyi) deze won, trapte het leger de democratie de afgrond in. Met een stel vrienden besloot Muchio het land te ontvluchten. Vanuit Rangoon vertrokken ze te voet richting het oosten van het land. De tocht was zeer bar, er was bijna niets te eten en te drinken onderweg. De mannen hadden krachtvoer nodig en het enige beschikbare voedsel waar wat proteïne in zat was vispasta.

Vispasta komt oorspronkelijk uit Thailand. Het wordt gemaakt van verrotte, goedkope vis(resten). Deze drap wordt in grote plastic teilen op de markt verkocht. De pasta stinkt een uur in de wind en als je niet weet wat het is vraag je je af wat die verrotting te zoeken heeft tussen de etenswaren. Vispasta is voedsel voor de armen omdat het bijna niets kost, gemakkelijk te verkrijgen is (in een waterrijkgebied) en behoorlijk voedzaam is. De visdrap die je op iedere Birmese markt kunt vinden moet eerst voorbereid worden voordat je het kunt eten. Je moet het opwarmen en water, hete peper en ui (en knoflook) door de drap roeren. De vloeibare pasta die ontstaat is ont-zet-tend pittig! Het wordt opgediend in een schaaltje dat iedere Birmees ter hand neemt om de inhoud te mengen met de witte rijst. De rijst met vispasta wordt vaak gegeten in combinatie met gekookte groente.

Dankzij de vispasta die ze in de dorpjes waar ze doorheen reisden voorgeschoteld kregen hadden de mannen voldoende energie om veilig op de plek van bestemming aan te komen. Sindsdien is het voor Muchio ondenkbaar geworden een maaltijd zonder vispasta te nuttigen. Het is een symbool van overleving: zo voedzaam als hun daadkracht, zo pittig als hun overlevingsdrang.

Restless Souls

2009-02-02T06:38:00.004+01:00

Het grensgebied tussen Burma en Thailand is, zoals vele grensgebieden, een nogal onrustige omgeving. Mae Sot, dat middenin dit grensgebied ligt, is een stad die moeilijk te beschrijven is. Illegale, gevluchte Birmezen; drugs-, edelstenen-, en mensensmokkelaars; spionnen; corrupte politieagenten en officieren; zwerfhonden; journalisten; toeristen en hulpverleners. Een samensmelting van mensen, zielen en weerzinwekkende verhalen. Het is moeilijk een weerspiegeling te geven van de sfeer, de geuren en de (sombere) kleuren die deze stad tekenen.

In het boek “Restless Souls” beschrijft Phil Thornton de Birmezen (met name de Karens) die in dit grensgebied (over)leven. Het boek is een verslag dat je leest als een reis door dit gebied.

In de vijf jaar die Phil Thornton in Mae Sot doorbracht probeerde hij erachter te komen in hoeverre de denkbeelden van de verschillende NGO’s en autoriteiten terecht zijn of niet, in hoeverre de verhalen die zich de ronde doen gebaseerd zijn op waarheid of op speculaties.

“You Shall no longer take things at second or third hand… nor look through eyes of the dead… nor feed… on the spectre in the books… You shall not look through my eyes either, nor take things from me… You shall listen to all sides and filter them for yourself…” (Thornton, 2006)

Maar hoe kom je erachter wat hier werkelijk aan de gang is, wat de mensen hier doormaken, wat de vluchtelingen drijft hier te komen en te leven?

“Plenty of people are willing to talk but not if what they say is to be sourced and quoted.”
(Thornton, 2006)

Nadat ik vier maanden in Mae Sot heb gewoond en gewerkt lees ik het boek in één adem, maar met een verschrikkelijke kramp in mijn buik, uit. Deze schrijver verdient een hoop respect! De verhalen zijn zeer sprekend en realistisch. De 19 hoofdstukken nemen de lezer mee naar het bonkende hart van Mae Sot, de Moei rivier en de jungle net over de grens in Burma.

In één van de hoofdstukken kaart hij de problematiek van de vluchtelingenkampen aan die vaak beschouwd worden als plekken waar de KNU (Karen National Union) haar gewapende strijd organiseert. Een problematiek waar ik ook mee te maken kreeg tijdens mijn deken-actie in het vluchtelingenkamp NuPo. Zoals velen vroeg ik me af in hoeverre je de mensen in het kamp kunt en moet helpen als de hulp vaak gebruikt wordt voor politieke doeleinden.

“It is ironic that both the Burma’s military as international NGO’s accuse the KNU of using the camps to organize their resistance. One Burmse officer, Major General Kyaw, actually whinged in the Bangkok Post that the camps were KNLA (Karen National Liberation Army) strongholds. These so-called refugee camps are in fact bases from wich the KNU plan their attacks inside Myanmar (Burma).”

“International aid agencies make similar claims. They accuse the KNU of using the camp food to feed their soldiers, Karen medics of taking medicines to go on active duty with the KNLA, and Karen soldiers of using the camps to recuperate in while away from the front. Some NGO’s even accuse the KNU of keeping refugees imprisoned in the camps to ensure the food supply is maintained. What they forget is that the Karen people don’t have choices. They are at war, whether they want to be or not.”
(Thornton, 2006)

Een duidelijk antwoord krijg ik niet, maar wat Thornton wel verklaart is dat de strijd van de Karens een vergeten strijd is. Precies zestig jaar geleden verklaarde de KNU de oorlog aan Birma. Een oorlog die één van de langste uit de geschiedenis is, maar ook één van de meest vergeten oorlogen. Hoeveel mensen in Europa weten wie de Karens zijn, waar ze wonen, waar ze voor vechten? Terwijl het Birmese leger goed is uitgerust dankzij de hulp van buurlanden zoals China en Thailand vechten de Karens op “blote voeten”. Geen enkele oorlog is goed te praten, maar het is opmerkelijk dat de strijd van de Karens door velen als zwart wordt beschreven terwijl niemand de moeite neemt erachter te komen waar deze strijd vandaan komt en waarop hij gebaseerd is.

Slower is even more beautiful!

2009-02-01T06:45:00.002+01:00

Nadat we van Mae Sot naar Chaing Khong waren gereisd via Mae Sariang, Mae Hong Son en Pai, namen we de pont om de Mekong over te steken en voet aan wal te zetten van Laos.

Wat een verschil met Thailand!

De grensstad Huay Xai waar we onze eerste nacht doorbrachten stond ons allebei niet aan. De mensen waren niet zo vriendelijk als in Thailand, we begrepen niets van de nationale munteenheid. We voelden ons allereerst super rijk met al die flappen in onze portemonnee. Maar helaas vlogen de biljetten er razendsnel uit. Een maaltijd kost op zijn minst 10 000 Kip, maar hoeveel Baht of Euro was dat dan precies? Alles was in ieder geval duurder dan in Thailand en mensen probeerden ons af te zetten alsof we allebei Blond waren.

We wilden zo snel mogelijk weg uit de stad, maar de hygiëne was ook niet top: Anne liep een voedselvergiftiging op (door een ei???). Terwijl Anne op bed lag keek ik met heimwee naar de overkant van de Mekong…

De volgende dag nam een gids ons in zijn auto mee naar Luang Nam Tha, een stad ten noorden van Huay Xai. Route N° 3 is een gloednieuwe weg (een Chinees-Thais project…) die al kronkelende door prachtige landschappen (bossen, rivieren, opgedroogde rijstvelden) en langs verschillende hill tribes leidt. Bij vier van die dorpjes stopten we om een kijkje te nemen.

Heel bijzonder:

Lataen

Khamu

Zuid Lamed

Noord Lamed

In Luang Nam Tha was het koud! We dachten eraan een rechtsomkeer te maken naar een warm Thais eiland, maar tegelijkertijd wilden we onze rondreis afmaken. Om ons op te warmen besloten we fietsen te huren en een tocht te maken door rijstvelden, langs hill tribes en over rivieren.

De volgende dag wilden we naar Muang Sing, aan de grens met China reizen, maar toen was Blond ziek… Het viel ons niet mee. We durfden niets meer te eten (een voordeel is dat we wat pondjes zijn afgevallen :-) en dronken uit voorzorg alleen nog maar cola.

In Muang Sing was het prachtig, een stadje midden tussen de hill tribes. We besloten drie nachten te blijven. Daarna gingen we weer terug naar Luang Nam Tha om een boat trip van twee dagen te doen. Heerlijk chillen en kijken naar het leven rond de rivier de Nam Tha.

Tien dagen in Noord Laos gingen al met al snel voorbij, ondanks de kou, het niet-zo-heel-erg-lekkere-eten en de mensen die nogal schuw waren en absoluut geen Engels konden hebben we een bijzondere tijd gehad. Laos kun je niet op dezelfde manier bereizen als Thailand. Voor Laos moet je echt de tijd nemen en je losmaken van al je Westerse gewoontes. Pai, de Thaise hippiestad waar we een massage cursus deden, was misschien de stad van slow is beautiful. Laos is het land van slower is even more beautiful!

Fascinatie

2009-01-15T14:01:00.002+01:00

Pai, omgeven door bergen - de voorlopers van het Himalaya gebergte, op het randje van de Golden Triangle, genesteld tegen Birma en Laos.
Pai, een stad waar Bob Marley van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat uit de huizen en de bars weerklinkt.
Pai, een hippie-oord voor zowel Farangs als Thaien die gezamenlijk in de lounge-bars zitten en joints roken.
Pai, een plaats zonder taboe's waar alles kan en waar niemand raar opkijkt.

Hoewel, niemand...

Blond werd gister nageroepen door een stel Thaien (nee, daar keek ze natuurlijk niet zo heel raar van op ;-)), maar haar wenkbrauwen fronsten op en haar mond viel open van verbazing toen ze Yee in levende lijve voor haar zag staan!

Yee is de filmregisseur met wie ze vorig jaar tien dagen door Thailand reisde. Hij was toen met zijn filmcrew op stap om shots te maken van de mooiste plekjes van Thailand voor een promotiefilm voor het Thai Autorization for Tourisme (TAT). Blond had de tijd van haar leven en kreeg een minirol in de reportage die de naam "Once in a lifetime" had gekregen. Blond dacht dat het inderdaad een once in a lifetime zou zijn, maar gister leek het ergens anders op.

Yee vertelde dat hij met twee beroemde Thaise architecten in Pai was om een stuk land te kopen waar hij een luxe hotel wil laten bouwen. In Pai voelt hij de invloeden van het Verboden Land die via de wind over de bergen waait en vorm geeft aan het dal waarin Pai zo mooi gelegen is. Daarom wil hij het hotel op een luxe Birmees paleis laten lijken. Een paleis dat in sfeer moet zijn met de rijke Birmese geschiedenis.

Blond luisterde vol interesse naar Yee toen hij haar vertelde over zijn nieuwe project. Hij vroeg haar wat ze al die tijd in Mae Sot had gedaan. Blond vertelde over de Birmese vluchtelingen, maar voelde al snel aan dat Yee's aandacht en vooral interesse niet bij de gevluchte Birmezen lag.

De meeste Thaien minachten Birmezen, door de geschiedenis die beide landen vaak in oorlog bracht en ook door de actuele situatie: Birma is een arm en vies land waar mensen geen manieren hebben. Een rijke geschiedenis maar niet al te rooskleurig.

We praatten verder over koetjes en kalfjes, dronken wat whisky, haalden oude herinneringen op, dronken nog meer whisky, begonnen moppen te tappen, dronken nog meer whisky en toen ging Blond naar huis. Ondanks alle alcohol was ze niet dronken, wel was ze in een trance en geloofde ze nog steeds niet dat ze Yee zo maar was tegengekomen. toeval kan toch echt niet bestaan. Wat zou de boodschap van deze wederontmoeting zijn? Misschien de dramatische situatie van de Birmezen even vergeten en genieten van de pracht en praal die de Birmese en ook de Thaise cultuur zo uitbundig en onherroepelijk verbonden maakt.

Pai, een stad om even alles op zij te zetten!

NuPo, het vervolg...

2009-01-14T12:04:00.000+01:00

De deken-actie is afgerond !

Dankzij de vele positieve reacties en de gulle donaties hebben de wezen veel meer ontvangen dan alleen maar dekens gegeven. Tijdens mijn eerste bezoek heb ik met alle kinderen gepraat om er achter te komen waar ze nog meer behoefte aan hadden, naast warme dekens, kleding en eten. De meeste kinderen zijn in het kamp voor onderwijs, ze willen allemaal heel graag leren, scholing is hun enige mogelijkheid aan hun lot te ontsnappen. Daarom besloot ik schooluniformen (verplicht in Thailand/Birma en heel belangrijk in de ogen van leerlingen), woordenboeken (Engels-Birmees), leesboeken (Engels en Birmees) en Engelse studieboeken te kopen. Verder vervelen sommige kinderen zich nogal en besloot Blond ook twee gitaren en tekenspullen te kopen. Veder heb ik een ladekast voor de jongens en voor de meisjes gekocht om alle boeken en spelletjes op te ruimen, voor de kleinste jongens hebben we knuffels gekocht en de meisjes zijn verwend met lippenstiftjes die een drogisterij ons heeft gegeven.

Bezoek I

Met kerst heb ik de eerste lading spullen naar de kinderen gebracht. Het was in het begin vrij moeilijk met de kinderen te communiceren ze zijn namelijk erg verlegen en spreken niet goed Engels. Maar in de drie dagen dat ik in het kamp ben geweest heb ik veel tijd met ze doorgebracht en beetje bij beetje zagen ze in dat ik geen buitenaardswezen was, won ik hun vertrouwen en begonnen ze te praten.

We hebben veel leuke dingen gedaan: spelletjes, kletsen, beetje Engelse les en verder zijn we iedere avond naar het festival geweest dat in het kader van het Karen Nieuw Jaar werd gehouden. Ook heb ik met de kinderen een een kerstdiner georganiseerd en hebben ze me hun school en hun moestuin laten zien. De kinderen waren niet alleen gelukkig met alle kerstcadeaus, ze gaven me de indruk het zeer bijzonder te vinden dat iemand van buitenaf zoveel tijd met ze doorbracht en naar ze luisterde. Hierdoor besefte ik des te meer dat de kinderen niet alleen materiële behoefte hebben, ze hebben ook genegenheid nodig. Het is voor velen heel moeilijk om zonder ouders te leven. Alle kinderen gaan heel goed met elkaar om, de grote helpen de kleintjes, als er één verdriet heeft troost de andere, als er één iets nodig heeft, helpt de ander, ze doen echt een hoop voor elkaar, maar dit neemt niet weg dat ze, net als ieder kind, een ouder nodig hebben… ik vond het erg moeilijk dit te zien.. kon er niet veel mee aangezien ik na drie dagen weer weg moest. Maar in die drie dagen hebben we echt een band met elkaar opgebouwd (althans, zo voelt het voor mij). Vandaar dat ik blij was dat ik nog een keer terug zou gaan om de tweede lading spullen te brengen.

Bezoek II

Het tweede bezoek was begin januari. Ik ben toen samen met mijn vriendin Anne naar het kamp terug gegaan. Tijdens dit tweede bezoek konden we helaas niet in het kamp overnachten omdat er momenteel heftige gevechten zijn in de Karen Staat, op nog geen zeven kilometer afstand van het kamp.

De uitgedeelde spullen waren wederom een groot succes, misschien zelfs wel een groter succes dan de eerste lading. De boeken werden meteen gelezen, de woordenboeken werden ter hand genomen en een paar kinderen begonnen meteen te tekenen. Ook de gitaren waren een groot succes. Sommige kinderen konden al gitaarspelen, anderen nog niet, vandaar dat we ook twee boekjes hadden gekocht om het gitaarspelen onder de knie te krijgen.
De uniformen waren een heel gedoe om te kopen, maar uiteindelijk waren alle maten min of meer in orde en zien de kids er nu spik en span uit als ze naar school gaan!!!

Net als tijdens het eerste bezoek, hebben we veel met de kinderen ondernomen. We hebben de kinderen de zevensprong geleerd, Anne heeft ze leren jongleren en elastieken, ik heb met de kinderen de eerste bladzijdes van de originele versie (=Engelse versie) van Harry Potter gelezen. Ik heb ze geleerd hoe ze hun woordenboeken moeten gebruiken om de leesboeken te lezen, maar ook om sommige Engelse lessen op school te kunnen volgen. Het waren twee intensieve middagen, maar het was het allemaal waard voor de kinderen die dol gelukkig waren. Toen we donderdagmiddag weer weg moesten zongen twee jongens nog een mooi lied voor ons!

Toekomst

Tijdens het tweede bezoek heb ik met enkele kinderen gepraat over hun toekomst. De meesten gaven aan dat ze graag willen emigreren, maar dat dat niet kan omdat ze geen UN-nummer hebben er daar in principe ook geen recht op hebben. Als ze eenmaal klaar zijn met de middelbare school, dan moeten ze weer terug naar de Karen Staat om daar te werken, of ze kunnen een vervolgopleiding doen in het kamp (zie verslag). Ik heb ook uitgebreid gepraat met Eh Paung die verantwoordelijk is voor de weeskinderen. Ik zou graag meer willen doen voor de kinderen, maar het is erg moeilijk humanitaire hulp op poten te zetten in het kamp als deze hulp niet van een grote NGO afkomstig is. Door mijn ervaring in het onderwijs in Mae Sot (op twee verschillende birmese schooltjes voor migrants die niet in een vluchtelingenkamp wonen) ben ik er achter gekomen dat kinderen vaak in een gat vallen als ze hun middelbare school hebben afgerond. Het is bijna onmogelijk een vervolgopleiding te doen en degenen die erin slagen een scolarship (beurs) te bemachtigen kunnen vaak hun studie niet afronden omdat ze niet genoeg geld hebben. Voor deze zeer gemotiveerde kinderen (dus zowel in NuPo als in Mae Sot) zou ik graag iets willen doen. Ik ben er nog niet uit op welke manier dit mogelijk zou kunnen zijn, hiervoor ben ik in gesprek met verschillende instanties/NGO’s in Mae Sot. Als ik terug ben in Parijs zal ik mijn ideeen verder uitwerken. Niets is zeker op dit moment omdat een dergelijk project veel voeten in de aarde heeft. Maar goed, wie niet waagt wie niet wint…

vluchteling

2009-01-13T14:25:00.004+01:00

De bergen waarin je opgesloten zit

De mist waaruit je niet kunt opstijgen

Op een grond die niet jouw aarde is

Probeer ik te begrijpen wat het is vluchteling te zijn

Gelukkig Nieuwjaar...

2009-01-06T03:03:00.001+01:00

Kerstwens: "begrijpen"

2008-12-24T03:45:00.014+01:00

Zondagavond hadden mijn collega en ik een kerstfeestje georganiseerd voor onze boardigstudents. Aan twee leerlingen hadden we gevraagd of ze ons wilden helpen. Het feest zou in hun boardinghouse plaatsvinden.

BHSOH bestaat uit een school waar sommige boardingstudents slapen en een paar hutjes rond de school waar de rest van de boardingstudents,voor wie geen plek is in de school wonen. De school is veels te klein voor alle leerlingen en boardingstudents... verschillende organisaties hebben de schooldirecteur een nieuw stuk grond en een nieuwe school + boardinghouse aangeboden, maar de directeur wil blijkbaar niet verhuizen...

Zondagochtend gingen we allereerst naar de markt om inkopen te doen. Ik had de twee jongens gevraagd een lijstje te maken.

Meat, Fish, Lobster, Prawns, Porc, Chicken...

Ik lag in een deuk, lobster... Ja natuurlijk, het is een kerstdiner, why not. Maar een lobster op de jungle-BBQ.... ach, waarom ook niet, het is kerst!

We hadden 1,5 uur om alle inkopen te doen, hetgeen me meer dan genoeg leek omdat de markt niet al te groot is. Nadat we twee keer heen en weer waren gelopen hadden we alleen nog maar een grote fles olie, zout en wat kruiden. Iedere keer als we bij een kraampje stopten en de vis of het vlees bekeken zeiden de twee jongens dat het niet goed was... Ik begreep het niet, de dorades zagen er prachtig uit. Na een uur werd mijn geduld kleiner en zei ik dat we geen keuze hadden en de vis en het vlees maar gewoon moesten kopen. We stonden toen voor een kraam met heerlijke garnalen... Ik vroeg hoeveel een kilo kostte. "Nee, nee professeur, veels te duur". Ah, alles was dus een kwestie van geld... Wat wil je ook als je gewend bent altijd het meest goedkope voedsel te eten. Voor de garnalen moest ik 75 Baht (nog geen 2€) neerleggen. Ik besloot nog een kilo te nemen. Beide jongens voelden zich zeer ongemakkelijk en ik ook... Voor mij was het allemaal niets, maar voor hun gaf ik fortuinen uit op de markt. Volgende keer kan ik dat soort aankopen dus beter maar alleen doen.

Na 2,5 uur, waren de inkopen gedaan
Vis
Rundvlees
Groenten
Fruit
Olie
Kruiden
Kool voor de BBQ
Prikkers om spiesjes te maken
Rijsttoetjes
Drinken
Eén fles alcohol

De jongens wilden bier (Blond eigenlijk ook wel), maar als een verantwoordelijke leraar zei ik dat cola net zo goed was. Wel moesten we een fles alcohol voor de leraar kopen die in het boardinghuis van de jongens woonde. Ik zei dat het niet zo'n goed idee was, dat die leraar alcoholist was en dat we beter iets anders konden kopen. "Nee nee, die leraar is aardig, die leraar is niet zoals andere leraren, die leraar heeft zijn hart op de goede plek, die leraar deelt alles wat hij bezit met de leerlingen die in zijn huis wonen. Professeur, je begrijpt er helemaal niets van". Beteuterd keek ik naar mijn leerlingen... Begreep ik dan echt zo weinig. Ach, waarom ook niet, het is kerst. Eén fles dan maar voor die lieve leraar.

Rond een uur of drie kwamen we bij het huis aan en begonnen de jongens de vissen en garnalen schoon te maken, het vlees te snijden en de groenten te wassen. In de middaghitte en zonder enige koelkast om de producten te bewaren dacht Blond dat het wel een goed idee zou zijn om wat ijs te halen. Toen ik weer terug kwam leek alles min of meer in kannen en kruiken en besloot ik mijn collega Annette op te halen. Om een uur of zes kwamen we bij het feesthuis aan. Tot mijn grote verbazing waren er maar een paar leerlingen. Ik vroeg waar de meisjes waren. "De meisjes, de meisjes? Nou, die komen niet, die zijn bang!". Blond fronste haar wenkbrauwen... Die zijn bang? Waarvoor dan? Toen ik ze na de les had gevraagd of ze wilden komen waren ze laaiend enthousiast. Mijn nek spandde zich aan mijn maag maakte een rare draai. Waarom? Waarom?

Ik besloot naar de school te gaan waar de meisjes waren. De schooldirecteur was er ook. Ik vroeg of ik hem kon spreken. Hij gaf aan dat ik hem ontzettend stoorde omdat hij juist zat te eten. Het kleine beetje geduld dat ik nog over had verloor ik toen hij een lepel tom yam in zijn mond propte en gulzig met zijn hand een balletje kleefrijst uit het schaaltje voor hem draaide. Met boze stem vroeg ik waar de meisjes waren. De directeur begreep dat het niet het moment was om me te laten wachten terwijl hij zich volstopte met heerlijk eten (waar alleen hij recht op heeft). Hij stond op en vertelde dat hij eerst met zijn vrouw moest praten.

Oh nee, zijn vrouw, zijn vrouw, een ex-scherpschutter die in de tijd dat de school echt nog in de jungle stond de hele dag met een geweer op het dak stond om de school te beschermen tegen indringers en gevaarlijke militairen. Een dikke trol die de directeur compleet in haar macht heeft. Een vreselijke bitch die al het geld dat de school ontvangt in haar eigen zak steekt en uitdeelt aan haar familieleden die ook in de school werken of op de school zitten.

Er werd in het Birmees geroezemoesd, af en toe ging de toon omhoog, ik begreep er niets van. De jongen, Cocco genaamd, die met me mee was vertelde dat ze niet wilden dat de meisjes kwamen omdat het huis vlakbij een begraafplaats is en er geesten rondzweven. Gevaar, gevaar... Wat moest ik hier op antwoorden? Als zij dit geloven, wat kon ik daar dan over zeggen? Maar waarom hadden de jongens me dit niet eerder verteld, dan hadden we het feest ergens anders georganiseerd...

Ik zei dat het niet uitmaakte, dat ik zeer teleurgesteld was, maar dat ik het begreep. "Ok, ok, het is goed, ze mogen komen." Ik wilde niet meer dat ze kwamen, de sfeer was verpest, ik wilde niemand dwingen. Was ik maar niet naar de school gegaan om de meisjes te halen.

Met z'n vijftienen liepen we naar het feesthuis. De meisjes volgden alsof het een corvee was. Toen kwam er een jongen aangerend, het was de zoon van de directeur die ook op de school zit. Hij vloog Cocco in de haren en schold hem uit . Blond ging stoer, maar met knikkende knieen, tussen de jongens in staan en stuurde de onrustzaaier naar huis. De jongen zei toen nog één ding (ik vertaal: "Je bent te ver gegaan, je hebt de naam van mijn vader besmeurd, we zullen je van school sturen".

Met lood in m'n schoenen (of eigenlijk slippers) slofte ik achter de leerlingen aan. Eenmaal in het feesthuis aangekomen namen de meisjes een glaasje cola en aten ze wat fruit, ze konden gelukkig weer glimlachen. Met mijn fles cola maakte ik nog een rondje om de leerlingen bij te schenken. Toen kwam de lieve leraar naar me toe en vroeg op niet al te lieve wijze om zijn fles alcohol. Ik zei dat hij die al had gehad, hij zei van niet, ik zei van wel, hij zei van niet... toen keerde hij me boos de rug toe... Oh, waarom waarom? Een minuut later dacht ik het te begrijpen: ik trof een leerling aan die geheel gek was geworden. Hij zat op de grond en bonkte met zijn hoofd tegen de houten vlonders waar hij op zat. Had hij misschien de hele fles alcohol in één keer leeggedronken? Ik vroeg het aan de leerlingen die om hem heen stonden. Moesten we hem misschien naar een dokter brengen? De aanwezige leerlingen zeiden dat het niets was, dat hij gewoon door een geest was bezeten en dat het na een paar uur weer over zou zijn. Zijn lichaam vechtte nu tegen de geest. Hij was sterk genoeg om de geest de baas te worden. Ah natuurlijk, de geesten weer.... Ik begon er zelf bijna in te geloven.

Rustig ging ik weer naar buiten waar ik een garnalenspiesjes in mijn handen kreeg gedrukt. Merci, merci professeur, je suis très content! Nou, dan ben ik ook gelukkig.

Als je niets van dit verhaal begrijpt, maak je je dan geen zorgen, ik begrijp er zelf ook bar weinig van, maar dit is een voorbeeld van hoe dingen hier kunnen lopen en van hoe moeilijk het is de mensen hier te begrijpen. Als westerling kun je, hoe hard je ook probeert niet alles begrijpen. Je kunt zelfs bijna niets begrijpen. Je moet je erbij neerleggen. Wil je niet helemaal gefrustreerd raken, dan moet je je openstellen, je geduld in één hand nemen en je glimlach in de andere. Op die manier kun je het vertrouwen winnen van al die mensen die je zo graag echt zou willen begrijpen zodat je echt iets voor ze zou kunnen betekenen. (Een probleem blijft dan nog altijd de taal, niets is hier gewonnen...)

Na afloop van het feest kwam Cocco naar me toe. Hij vertelde me nogmaals dat ik er niets van begreep, dat ik de realiteit niet kende. Ik werd verdrietig en boos, want ik deed toch zo goed mijn best. Hij vertelde me over de terreur die in het schooltje heerst. De familieclan maakt het sommige leerlingen heel moeilijk, vooral diegenen die "intelligent" zijn en grote kans maken op een scholarship. Hij vertelde me ook dat de leerlingen hier niet over praten omdat ze bang zijn van school gestuurd te worden. Ze zijn Birma ontvlucht om hier onderwezen te worden, maar in plaats van een veilig nest te vinden krijgen ze te maken met een "schooldictatuur".

Verdrietig ging ik die avond naar huis.

De volgende dag had ik mijn Farewell Ceremony. Iedereen was het voorval van de avond daarvoor vergeten. De schooldirecteur schudde me vriendelijk de hand. De leerlingen gaven me cadeautjes. Cocco had gelijk, ik begrijp er inderdaad helemaal niets van, alles is hier zo anders. Ik hield een speech over gelijkheid. Iedereen applaudiseerde. Ik weet niet of ze iets van mij hebben begrepen. Ik heb in ieder geval mijn best gedaan.

Joyeux Noel!

2008-12-20T06:35:00.004+01:00

Maandag is de laatste schooldag voor de "kerstvakantie". De meeste leerlingen zijn Boeddhist, maar sommigen zijn Christen en een enkeling is Moslim, toch weet iedereen wat kerst is en waren de leerlingen gister druk bezig kerstcadeautjes in te pakken. Om samen met de leerlingen in een Franse kerststemming te kopen liet ik ze een ppt zien vol mooie, wit besneeuwde, Franse kerst taferelen. Daarna zongen we een liedje dat we de hele week al gerepeteerd hadden. Hieronder het resultaat - (ze vonden het echt leuk hoor)! Het refrein gaat ze goed af, maar daarna wordt het toch echt moeilijk voor sommigen, zelfs voor Blond ;-)

"Petit Papa Noël
Quand tu descendras du ciel
Avec tes jouets par milliers
N'oublie pas mon petit soulier..."

Zondagavond organiseren mijn collega en ik een kerstBBQ en zullen alle boardingleerlingen een sweatshirt krijgen! Maandag is Blonds FarewellCeremony... en dan... dan is het avontuur op de BHSOH-school afgelopen... :-(.

So Blond... even een weekendje weg...

2008-12-13T12:26:00.011+01:00

Na alle serieuze posts is het wel weer even tijd om iets lekker blonds te plaatsen... Want ondanks alles ben ik mijn blonde haren nog niet verloren (heb zelfs nog geen grijze ontdekt, dus alles gaat goed!)en geniet ik van de mooie landschappen rond Mae Sot.

Kopje koffie in het ochtendgloren

Een heerlijk plekje aan het water...

Even poseren op het bruggetje

Nog een foto want m'n blonde haar zat niet goed ;-)

Blond kan er geen genoeg meer van krijgen!

's avonds heerlijk eten... de vis gaat helemaal op...

Ik kan er weer tegenaan!

Mensenrechten in Birma

2008-12-11T10:40:00.005+01:00

Gister organiseerde de Burmese Political Prisoners’ Union (BPPU) een speciale bijeenkomst om te praten over mensenrechten. De datum was niet uit de lucht gevallen, op 10 december 1948 ondertekenden 58 landen in Parijs de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Helaas, deze zestigste verjaardag was voor de BPPU geen reden om kaarsjes uit te blazen.

Wat valt er te zeggen over mensenrechten in een land dat geregeerd wordt door één van de meeste strengste bewinden ter wereld? Wat valt er te zeggen over een staat waar het aantal politieke gevangenen sinds de Safraan Revolutie van september 2007 is verdubbeld? Wat valt er te zeggen over de junta die vonnissen uitspreekt zonder dat de aangeklaagde recht heeft op een eerlijk proces? Vorige maand zijn tientallen activisten veroordeeld tot straffen die oplopen tot 65 jaar gevangenis. Straffen die moeten worden uitgezet in gevangenissen die zich bevinden in de meest afgelegen gebieden van het land. Daar waar niemand wordt toegelaten, daar waar de militairen vrijspel hebben, daar waar de term mensenrechten een onbekend woord is.

Het was mijn vriend Aung Kai die me had uitgenodigd de bijeenkomst bij te wonen. Hij wees me een rode plastic tuinstoel aan op de voorste rang, pal tegenover het bestuur dat bestond uit drie mannen en een vrouw. Vier mensen die, net als mijn vriend Aung Kai, jarenlang opgesloten hebben gezeten in de gevangenis en nu hun activiteiten voortzetten in Mae Sot, een Thaise stad op een steenworp afstand van het verboden land.

Ongemakkelijk neem ik plaats in de betonnen zaal die voor deze speciale gelegenheid is versierd met een grote blauw vlag waarop stond geschreven:

« 60th Anniversary
International Human Rights Day
10th December 2008
Thai-Burma Border”

Op de muren tronen grote witte kartonnen vellen waarop met stift teksten in het Engels en Birmees stonden geschreven:

« We would let the world know that we all are prisoners in our own country » Aung San Suu Kyi

« Please use your liberty to promote ours » Aung San Suu Kyi

Vanuit de zaal word ik nieuwsgierig bekeken. Ik glimlach onhandig naar de mensen, maar durf ze niet recht in hun ogen te kijken omdat ik me geen raad weet met de blikken die sympathie verwoorden maar waarin zoveel terreur en angst valt te lezen. Op drie andere buitenlanders na zijn alle uitgenodigden Birmezen. Jong en oud, dik en dun, klein en groot, maar allemaal gemarkeerd door de jaren die ze in de gevangenis hebben doorgebracht, door de mishandelingen die ze hebben ondergaan. Ondanks alles wat ze hebben doorgemaakt, ondanks alles wat ze hebben verloren, ondanks alle pijn waaronder ze gebogen zijn gegaan is het de martelaars niet gelukt ze te breken en staan ze allemaal in de zaal, zo recht als hun ruggen het toelaten.

Het bestuur stelt zich voor. De voorzitter vertaalt zijn toespraak in het Engels. Volgens hem is Birma niet het enige land waar mensenrechten worden geschonden, hij vindt daarom dat « we must fight against military regime all over the world » en eindigt zijn toespraak met « we are all equally born, we have born rights, natural rights »

Dan komen de uitgenodigden aan het woord. Ze spreken allemaal in het Birmees, af en toe vertaalt mijn vriend me een belangrijke passage. Hoewel ik niet alles versta verraden de gebaren en de uitdrukkingen op de gezichten waar de politieke vluchtelingen het over hebben.

Een gebaar van twee armen die de vorm van een doos nabootsen: mijn vriend bevestigd me waar ik bang voor was: deze man heeft meer dan twee jaar in een cel gezeten die zo klein was dat hij niet kon staan.
Een gebaar van twee armen samengebonden in de nek en twee voeten tegen elkaar op de grond: de spreker heeft dagenlang vastgebonden gezeten.
Twee handen die de vorm van een revolver nabootsen: de spreker vertelt over militairen die zonder duidelijke reden het vuur openden op een groep mensen in een dorpje.

Hoewel de toespraken gaan over de vreselijke ervaringen van de ex-gevangenen barst het publiek af en toe in lachen uit. Blond die met tranen in de ogen voor zich uitstaart vraagt verbaasd aan haar vriend waarom er zo gelachen wordt. Aung Kai vertelt me: “Hij vertelt hoe een verdachte wordt veroordeeld: nadat hij lange tijd in hechtenis heeft gezeten. De verdachte wordt meegenomen naar een zaaltje waar een tafel en twee stoelen staan. De verdachte moet gaan zitten, dan gaat er een onbekende tegenover hem zitten en deelt hem mede dat hij zijn rechter is en dat hij heeft besloten hem tot vijf jaar cel te straffen. Dan moet de gevangene opstaan en wordt hij weer in zijn cel gegooid.”

Geschrokken kijk ik om me heen, blijkbaar ben ik de enige die onder de indruk is van het verhaal. Later die avond lees ik op bladzijde 124 in de roman De onzichtbaren het volgende: “Het is een Birmese gewoonte die, zo zal ik later in mijn leven ontdekken, buitenlanders flink kan verwarren: hoe gruwelijker de verhalen, hoe harder we erom moeten lachen” (Loon, 2004).

Na enkele minuten, als er iemand anders aan het woord is barst de zaal weer in lachen uit. “Als een gevangene overlijdt, stuurt het leger een brief naar de nabestaanden. In deze summiere brief staat altijd het zelfde verhaal: de gevangene is overleden aan een hartaanval. Als de nabestaande geluk hebben zullen ze achter de waarheid van de dood van hun dierbaren komen. Medegevangenen documenteren wat er allemaal gebeurt in de gevangenissen en rapporteren dit aan organisaties zoals Human Rights Documentation Unit (HRDU). In hun jaarlijkse verslag kun je “alles” lezen. Je wordt er niet vrolijk van, maar je leest er wel wat er echt gebeurd in het afgesloten Birma (lees het verslag hier).

Sommige toespraken zijn kort, andere duren tientallen minuten. Bitter lachen, ernstige gezichten, blikken van begrip, woede en haat, maar ook van hoop. De mannen roken Birmese sigaretten die lijken op gigantische joints, maar die ruiken naar eucalyptus en goedkope tabak. De voorzitter kauwt op betelbladeren terwijl hij oploskoffie drinkt. Mensen in de zaal schuiven op hun stoelen en fluisteren af en toe wat in het oor van hun buurman.

Dan neemt een jonge, grote, stevige man het woord. In zijn legerbroek en zijn zwarte bomberjack komt hij bij mij als een echte strijder over waar ik een blokje voor om zou lopen. Zijn vuist onderbouwt zijn woorden en bewegen op het ritme van zijn zinnen. Vol bewondering kijk ik naar hem. Ik begrijp niet wat hij zegt, maar de hele zaal is muisstil, deze man moet wel iets heel heftigs aan het vertellen zijn. Plotseling verliest zijn vuist alle kracht, zijn mondhoeken zakken naar beneden en hij barst in snikken uit. Mijn maag draait zich om, ik durf hem niet meer aan te kijken. Zo’n grote sterke man die voor een zaal van een man of veertig staat te grienen. Later vertelt mijn vriend me dat deze man vertelde over zijn ervaring in het leger. Toen hij veertien was begon hij als kindsoldaat (1) bij het Karen Bevrijdingsleger (KNU) en kwam hij in de meest gruwelijke situaties terecht. Ondanks alles wat hij heeft meegemaakt roept hij nu de Birmanen op een eenheid te vormen en gezamenlijk tegen de junta te strijden (2), dit is de enige mogelijk manier om de militairen te doen vallen.

Na ruim twee uur heeft iedereen zijn woord gedaan en wordt er geapplaudisseerd. In mijn hoofd weerkaatsen namen die ik tijdens de toespraken heb opgevangen: Martin Luther King. Freedom, Equality, Justice, Aung San Suu Kyi, Ban Ki-Moon. Het bestuur lijkt te tevreden. Ik ben onthutst. Wat betkent zestig jaar mensenrechten als er in Birma nog steeds zoveel rechten worden geschonden zonder dat de internationale gemeenschap tot concrete actie komt?

(1) Birma kent het grootste aantal kindsoldaten ter wereld.
(2) Birma wordt beheerst door een militair regime dat zo veel succes heeft doordat het de verschillende etnische minderheden tegen elkaar uitspeelt. Naast het militaire terreur kan gesteld wordt dat er mini onafhankelijkheidsoorlogen gaande zijn. Dit geeft de junta veel macht.

Een Deken voor een Wees

2008-12-08T11:44:00.013+01:00

Nadat ik een paar weken geleden het vluchtelingenkamp NuPo heb bezocht knaagt er iets van binnen... Ik kan de mensen niet vergeten.

Kinderen die spelen in de modder voor hun huizen of zwemmen in een vies poeltje. Veel speelgoed hebben ze niet, ze spelen met elkaar, tikkertje en verstoppertje, ze zingen en dansen op de klanken van een valse gitaar. Sommigen hebben een paar oude knikkers, een hoepel of een springtouw. De kinderen vermaken zich met de dingen die ze hebben of die ze kunnen maken van bamboestokken, lege flessen, plastictassen.

Volwassen mannen die niets te doen hebben en in stilte voor hun huizen zitten. Peinzend wachten ze op vrede of op een visa. Sommigen riskeren hun veiligheid door buiten het kamp te werken in de rijstvelden of door de jungle in te gaan om eten te zoeken. Sommigen houden het niet meer uit en denken hun zorgen te kunnen vergeten met alcohol. Ze worden agressief, slaan hun kinderen en vrouw.

Kraaiende hanen, knetterende haardvuren, gerinkel van potten en pannen, de vrouwen zijn vanaf het ochtendgloren in touw om kinderen en man te verzorgen. De mensen hebben te eten, maar alles is gerantsoeneerd en van slechte kwaliteit. Rammelende magen voordat de dag begonnen is.

Net als in de andere kampen in Thailand bestaat er in NuPo een kampraad die de gemeenschap helpt en die problemen probeert op te lossen. De kampraad heeft het druk, er moet een hoop geregeld worden om ervoor te zorgen dat de gemeenschap niet uit elkaar valt, dat iedereen aan zijn trekken komt. Zij staat in contact met de ONG's en geeft aan waar de mensen behoefte aan hebben.

Tijdens mijn bezoek ontmoette ik Eh Paung, de assistent van de kampleider. Een jonge jongen van mijn leeftijd die graag de kampleider wilt opvolgen als hij over een paar jaar "met pensioen" gaat. Een jonge jongen die zich naast zijn drukke "baan" bekommert over de 80 weeskinderen die het kamp telt. Hij vertelde mij over de moeilijkheden, het gebrek aan geld om de jongeren te onderhouden, over de kou, over de slechte hygiene... Hij vertelde me ook dat per jaar ongeveer 155 euro nodig is om een weeskind te onderhouden in het kamp. Wat is dat voor een bedrag in Nederland? Met dat geld koopt Blond een paar laarzen, een retourtje Parijs-Amsterdam. Maar hoe kun je weten dat het geld goed besteed wordt? Wie kun je vertrouwen in een kamp waar zoveel armoede is? Toen vroeg hij mij of ik dekens voor de wezen kon kopen. Een lampje in mijn blonde kopje lichtte op, een glimlach ontstond. Natuurlijk kan ik dat doen... Ik doopte de actie "Een Deken voor een Wees" en kreeg zoveel positieve reacties dat we de kinderen (80 wezen tussen de 7 en 17 jaar)veel meer kunnen geven dan alleen maar een warme deken.

Met kerst ga ik naar het kamp en blijf daar een paar dagen zodat ik ze ook een warme arm kan geven en ze persoonlijk kan vertellen dat in Nederland en Frankrijk meer dan veertig families aan hun denken!

Ik kan de mensen die meedoen aan het project niet genoeg bedanken...

Wil je meer lezen over NuPo, dan kan dat hier en hier (in het Frans)

Wil je ook meedoen, mail me dan: fleur.bogerd@gmail.com.

Smiley from heaven

2008-12-02T10:25:00.003+01:00

Blonds lippen krulden op toen ze gister in de lucht keek en werd toegestraald door een lachende maan.

Ups and Downs...

2008-11-28T12:34:00.019+01:00

Als stuiterballen vliegen mijn gevoelens op en neer. Ik laat ze de vrije loop en beland in een fractie van een seconde in de zevende hemel, nog geen tel later lijkt het alsof ik neerstort in een rafijn, zo diep dat er geen einde aan lijkt te komen. Soms springen ze alle kanten op en heb ik moeite mezelf weer bij elkaar te rapen en te begrijpen of ik nou blij of verdrietig moet zijn.

Als eb en vloed overstroom ik van geluk of word ik leeggezogen door frustraties. Zo snel als een galopperend paard, soms lukt het me niet om het bij te houden, hoe hard ik ook probeer te rennen.

Als een luchtballon blaast mijn hart zich op en neemt het proporties aan waar ik verstelt van sta. Maar in een mum van tijd loopt het weer leeg en snak ik naar zuurstof.

Dinsdagmiddag
De stuiterballen vliegen omhoog

Als ik op de Good Morning School aankom zie ik trotse gezichtjes: glimmende schoenen, witte kousen, blauwe rokjes en bermuda's, strak gestreken blousejes, stralende gezichtjes met gelukkige glimlachen. Het uitstapje naar de markt (zie artikel hier) was dus nog niet zo verkeerd! De kinderen mochten zelf bepalen wat ze kochten en besloten zonder ook maar één seconde te twijfelen om schooluniformen te kopen. De Amerikaanse projectleider stond hier nogal verbaasd van, maar ze wilde de keuze van de kinderen niet beinvloeden.

Voor deze kinderen is er niets belangrijk dan beschouwd te worden als ieder ander kind (schooluniformen zijn hier op officiele scholen verplicht) en niet gezien te worden als een armoedige vluchteling zonder papieren. Ze willen erbij horen, zoals ieder kind dat wilt. Dankzij de schooluniformen hebben ze het idee zichzelf te identificeren en kunnen ze serieus worden genomen als ze naar school gaan.

Woensdagochtend
Mijn luchtballon loopt langzaam maar zeker leeg

Om 9:30 kom ik op de high-school in Mae Pa aan voor mijn eerste les van de dag. Mijn fiets staat nog niet geparkeerd in de schaduw (anders verbranden de billetjes van Blond zich als ze aan het begin van de middag haar derrière op een gloedheet zadel moet zetten om door de brandende zon weer naar huis te fietsen) of Irène, mijn Franse collega, komt met twee Fransen op me afgelopen. Een jong stelletje van nog geen twintig jaar, ze zijn gezellig op wereldreis en komen een maandje in de high-school werken. Mijn ogen vullen zich met onbegrip.

Wat is dit nu weer? Vrijdag vertrekt Irene en maandag komt er een nieuwe vrijwilliger die hier voor twee maanden blijft, Blond blijft tot begin januari, wat gaan die twee tortelduifjes doen? Ik vraag of ze Engels praten, of ze ervaring hebben in onderwijs, of ze een idee hebben over de situatie waarin de Birmezen hier leven. Als ik vraag hoe ze hier terecht zijn gekomen kom ik erachter dat er zich een communicatieprobleem heeft voorgedaan binnen de organisatie waarvoor ik werk.

Waar slaat het op om twee wereldreizigers voor een maand naar Mae Pa te sturen om een beetje Franse les te geven? Ik begin vraagtekens te krijgen over de organisatie waar ik voor werk. Als organisatie (nee, ik werk niet voor een ongestructureerde Thaise of Birmese organisaties, maar een Franse... de Franse slag zal de oorzaak wel zijn!) vind ik dat je dit soort fouten niet kunt maken. Verder heb ik het idee dat ze de spijker niet op zijn kop slaan: het lijkt erop dat gedacht wordt dat er een hoop goeds wordt gedaan als er zo maar wat vrijwilligers naar Mae Pa worden gestuurd. Zonder enige voorlichting of voorafgaande training worden ze in het wild losgelaten. Voor de studenten is het onderwijs de enige uitweg naar een betere toekomst, hoe kun je hier dan zo mee spelen? Walgelijk vind ik het. Door iedere keer maar een paar vrijwilligers te sturen die een paar weken blijven en die vaak niets van onderwijs afweten krijg je een averechts effect. De studenten worden moe van de lessen en verliezen hun motivatie waardoor ze niets meer presteren. Nog geen 1% van alle studenten lukt het een beurs te bemachtigen om aan een Thaise universiteit te studeren. Het overige gedeelte zal net als hun ouders eindigen in een fabriek of op het land waar ze door de Thaien worden uitgebeid en waar ze verder zullen leven in onzekerheid.

Als hulpverlende organisaties hun hulp beter zouden organiseren en beter zouden nadenken over een effectieve en duurzame manier om de studenten te helpen, dan zou dit percentage misschien iets toenemen...

Ik voel me dan soms misschien als een leeggelopen ballon, hij wordt gelukkig vaak weer snel opgeblazen. Maar mijn hart verschrompelt als ik zie dat er als speelballen met de leerlingen wordt omgesprongen.

Uitwisseling

2008-11-22T06:59:00.007+01:00

Muse: een school in Californie waar voor een summiere som van vijfentwintig US dollar per jaar "ieder" kind naar school kan gaan. Sinds een jaar is deze school gekoppeld aan een Birmees schooltje in Thailand. De bamboeschool op palen biedt aan een stuk of vijftig straatarme kinderen van migrantworkers de kans basisonderwijs te volgen. Een goed idee, een mooi initiatief, een perfecte manier om wat overtollig geld van een handjevol Amerikaanse stinkers over enkele Birmese hulpbehoevenden uit te smeren. Maar op welke manier kun je een soortgelijk uitwisselingsproject tot een reëel succes maken?

Dag 1
Terwijl de coole Amerikaanse delegatie tien dagen ter plekke is om structuur aan te brengen in het onderwijs, nieuwe schoolspullen aan te schaffen, te praten met de ouders en de leraren en verder een hoop geld over de balk te smijten wordt er gezongen, gedanst, gelachen en "gehugged". Als vrijwilliger op dit schooltje kijk ik toe wat voor keuzes er in deze korte periode gemaakt zullen worden om ervoor te zorgen dat het onderwijs wordt verbeterd en er hulp wordt gegeven daar waar het nodig is.

Dag 2
Terwijl er aan de kinderen wordt beloofd dat ze maandag zakgeld krijgen en dan met z'n allen naar de markt gaan om nieuwe kleren te kopen zit er een meisje in een hoekje. Hoewel haar mondhoeken iets omhoog trekken door deze fantastische aankondiging stralen haar oogjes niet. Ze heeft hoofdpijn en koorts. Door de dikke laag tamaga op haar wang puilt een dikke muggenbult. Ze heeft dengue, had ze maar een klamboe of een anti-muggenmiddel om haar tegen insectensteken te beschermen.

Dag 3
Terwijl één van de Amerikaanse dames, die een waarachtige rockster blijkt te zijn, guitaar speelt en met haar rauwe Amerikaanse stem de kinderen "Don't worry, be happy" leert te zingen beginnen twee kindjes te kwijlen als hondjes als ik ze de resten van mijn papayasalade geef. Hoezo don’t worry als je ’s ochtends niet weet waarmee je je buik die dag zult kunnen vullen…?

Dag 4
Terwijl er met kraaltjes kettingen worden geregen en er van de prachtigste stoffen kleding wordt gemaakt voor de poppen die de Amerikaanse Muse kinderen aan de Birmese kinderen hebben gegeven zit ik tegenover een jongetje wiens broekje met vier verschillende kleuren garen al meerdere malen is versteld. Zijn bloesje is half open, niet omdat het zo warm is en hij heeft gespeeld met zijn vriendjes, nee, de bovenste knopen missen. Met pijn in m’n hart knip ik een minuscuul stukje stof van de grote lap waarvan nu één klein poppenblousje wordt gemaakt. Wat er met de rest van de stof gebeurd is me onduidelijk.

Dag 5
Na het slaappartijtje dat voor de kinderen op de school is georganiseerd stel ik voor met z’n vieren te gaan ontbijten om even na te praten. Maar iedereen heeft slecht geslapen en wil zo snel mogelijk naar hun guesthouse terug om nog een paar uurtjes te rusten. Een beetje teleurgesteld sta ik voor de school die leegstroomt... Na een moment van aarzeling besluit ik m’n fototoestel te pakken: het ochtendlicht in Mae Sot is zo prachtig, een goed moment voor een paar mooie plaatjes.

Terwijl ik in een rijstveld vol drauwdruppels sta en m’n lichaam zich opwarmt door de eerste zonnestralen van deze nieuwe mooie dag lopen twee van mijn leerlingen aan de hand van hun vader door de stofwolken van de tuktuk van de Muse delegatie naar de fabriek. De woorden die de Muse Godin vijf minuten geleden tegen de kinderen uitsprak galmen door mijn hoofd: today is Sunday, family day, no school, no work…

Dag 6
Terwijl kinderen en ouders van een feestmaal genieten en de Amerikaanse dames (die zelf niet eten; te bang om ziek te worden van local food...) de beelden van dit gelukkige moment opnemen met hun camera's kruipt er een jongetje bij me op schoot. Met zijn handje gebaart hij dat hij geen honger heeft maar buikpijn. Waren er maar medicijnen om maagkrampen tegen te gaan.

Terwijl de kinderen zingen en dansen, genieten ze intens van de tien dagen dat ze worden verwend als rijke Amerikaanse Muse leerlingen. Terwijl ik het zieke kind dat doodstil op m’n schoot hangt, stevig vasthoud bekijk ik de feestvierende massa. Mijn hersenen lijken op tilt te slaan, wat is dit eigenlijk voor feest? Een weeïg gevoel overwelft me en spoelt de trance van gelukszaligheid weg. Er klopt iets niet. Of is dit nou een geslaagde uitwisseling van ideeen, kennis, waarden en normen? Is het goed de deuren naar de buitenwereld te openen voor een weekje en de kinderharten met smart doen overstromen als de show na amper twee weken is afgelopen, als het doek weer valt, de deuren weer dichtgaan en alles weer min of meer hetzelfde wordt?

Ik sta op en breng het kind naar zijn bed.

Terwijl ik op de fiets zit biggelen er dikke tranen over m’n wangen. Geslaagd of niet, voor mij was het allemaal iets too much deze week.

Tamaga of Blond

2008-11-11T13:23:00.007+01:00

Aziatische mensen houden van schoonheid. Hun idealen sluiten niet precies aan bij die van ons. Bijvoorbeeld: wij Westerlingen houden van een zon-gebruinde huid, voor Aziaten kan de huid niet wit genoeg zijn. Om de huid te beschermen voor de zon gebruiken Aziaten verschillende middeltjes: crèmes, soaps, poeders, ...

Nu heb ik al een tijdje last van pigmentenvlekken in m'n gezicht en heeft mijn dermatoloog me daar een speciale zalf voor gegeven (35€ de tube!!). Iedere ochtend en avond breng ik de crème op en voordat ik overdag de deur uit ga smeer ik ook nog eens factor 50 op de vlekken. Toch gaan de vlekken niet weg. Daarom besloot ik het Aziatische voorbeeld te volgen en een speciale crème te kopen die een witte huid belooft. Ik vond een tube roze en blauwe crème van Pond's. Het leek me wel zo verstandig een crème te kopen van een merk die ook in Europa bekend is. Met China zo vlak naast de deur, weet je maar nooit wat ze in Aziatische crèmes verwerken (stel je voor dat er Chinese melkpoeder inzit...) Ik dacht dat de roze cème voor overdag was en de blauwe voor 's nachts, maar aangezien de beschrijving van het product alleen maar in het Thais was, besloot ik dit eerst even aan de verkoopster te vragen. Zij sprak gelukkig een beetje Engels en vertelde me iets waaruit ik begreep dat de blauwe speciaal voor de probleem huid was en de roze voor de gewone huid.

Ik nam de roze en testte het de volgende ochtend meteen uit. De textuur was nogal raar en toen ik per ongeluk een beetje in m'n oog kreeg barstte ik in tranen uit. Dat zalfje was niet voor baby's en ook niet voor Blond, het prikte echt heel erg! De volgende ochtend bracht ik de crème weer aan, ik lette erop dat er niets in m'n oog kwam, de crème voelde nog steeds heel raar aan. Ik nam nog een likje uit de tube en keek er eens goed naar... de crème leek eigenlijk meer op een gel dan op een zalfje... was dit wel een dagcrème? Toen ging er een lampje branden in mijn Blonde bolletje: ik bracht wat water aan, er ontstond een heerlijk zacht soapje... Blond was dus twee dagen lang cleansinggel op haar toet aan het smeren!

De Thaise schoonheidsproducten zijn dus niet voor Blond weggelegd, tenzij ze het Thaise schrift onder de knie krijgt... Maar tegen die tijd zal mijn hele gezicht onder de pigmentvlekken zitten. Gelukkig zijn er andere mogelijkheden om je gezicht tegen de zon te beschermen. Mijn Birmese vriendinnen weten daar alles van af: iedere ochtend verzorgen zij hun gezicht met een wittige crème die van de Tamaga-boom komt. Aan de hand van een stukje van de stam, wat water en een plaat om het stammetje op te draaien ontstaat er een wittige vloeistof die opdroogt als je het op je gezicht smeert. Heel makkelijk aan te brengen dus, en 's avonds was je het er zo weer van af (zonder dat het de ogen irriteert). Birmese vrouwen en kinderen gaan de deur niet uit voordat ze met de Tamaga hun gezicht hebben versierd: stippen, strepen, of gewoon een egale laag over het hele gezicht... Met groot plezier werd ik vandaag op school door mijn studenten "geschminkt". Op de fiets naar huis werd ik door iedereen nagekeken en hoorde ik overal "choué" (Thais) ofwel "la dé" (Birmees): "mooi, mooi, mooi"...

Ja, Aziaten weten wat schoonheid is ;-).

You go back Center Parcs, please!!!

2008-11-11T11:52:00.006+01:00

Blond is niet de enige bij wie exotische orde in trek zijn. Goedkope vakantiebestemmingen, een overvloed aan vakantiedagen, de mogelijkheid flexibel te werken. Economische dip of niet, het hoeft geen rede te zijn om zielig thuis te gaan zitten afwachten wat er met de koopkracht gebeurt.

Sinds ik in Mae Sot ben heb ik een hoop mensen leren kennen. Allereerst natuurlijk mijn geliefde, schattige, onschuldige, grappige, (...) boefjes, daarnaast begin ik ook steeds meer inwoners van Mae Sot te leren kennen (of liever gezegd, zij "kennen" mij, dat is natuulijk niet zo moeilijk, zoveel Blond heb je hier niet rondlopen). Verder ontmoet ik ook een hoop buitenlanders: Aziaten die ongure handel drijven; toeristen die naar Mae Sot reizen om even snel de grens met Birma over te steken om hun visum te verlengen (...).

Je loopt hier zo Birma binnen: heel gewoon,over de vriendshapsbrug... je moet dan je horloge met een half uur verzetten en ook moet je niet vergeten om rechts (en niet meer links) te gaan rijden. Verder moet je je meteen gedragen, want voordat je een eerste stap op Birmese bodem hebt gezet word je in de gaten gehouden. Ver zul je sowieso niet komen, je moet bij binnenkomst je paspoort achterlaten bij de douane en aan het einde van de dag word je vriendelijk verzocht dit grensstadje te verlaten. Lang leven de dictatuur.

Naast toeristen kom je in Mae Sot een hoop westerlingen tegen die voor NGO's werken. Het is erg makkelijk om ze te ontmoeten, ze gaan allemaal naar dezelfde bars en restaurants (daar waar je friet en hamburgers kunt eten). Over NGO's zou ik een heel boek kunnen schrijven: aan de ene kant zijn ze onmisbaar, aan de andere kant hebben de werknemers vaak een onuitstaanbare, arrogante houding en zouden ze veel efficienter met hun fondsen om kunnen gaan. Sommige NGO's smijten echt met geld: alsof de directeuren en betaalde werknemers niets kunnen verrichten als ze niet continue in de watten worden gelegd!

Toch blijft het een feit dat dankzij grote organisaties grote groepen mensen op efficiente, goed gestructureerde en gecoordineerde manier geholpen kunnen worden. Hoewel de inzet van kleine organisaties vaak groter is hebben ze minder invloed om grote projecten uit te voeren. Toch betekent dit niet dat hun hulp onzinvol is: vrijwilligers die voor kleine organisaties werken hebben vaak een ander doel voor ogen dan degenen die voor een grote NGO werken en vooral hopen op een mooie jeep en exotisch huisvesting. Verder is het contact tussen hulpbehoevende en vrijwilligerswerker vaak intenser en een stuk persoonlijker waardoor er gerichtere hulp gegeven kan worden. Het gevaar van kleine organisaties is dat ze vaak niet op de hoogte zijn van alle aanwezige hulpverlenende structuren waardoor ze vaak met omwegen bij hun doelen komen. Een laatste minpunt is dat ze dikwijls met amateurs werken die onvoorbereid aan een project beginnen.

Hoe goed de bedoelingen van organisatie en vrijwilliger ook kunnen zijn, het kan schade aanrichten aan een project te beginnen zonder na te denken over de reele behoeftes, de vakkundigheid die daarbij gepaard gaat en de tijd die nodig is een dergelijk project uit te voeren.

Zo is vorige week een Canadees op ons schooltje gestrand. Als je hem ziet denk je dat hij de bus naar Center Parcs heeft gemist: bierbuik; sigaretje in zijn vergeelde vingers; een zeer foute bouddha ketting, zo groot als zijn neus (en die is echt enorm); trainingspak (met exotische motieven of met foute leuzen); sokken (iedereen loopt hier op slippers en in de klas, waar je geen schoenen/slippers mag dragen, loopt iedereen dus op blote voeten).
Het schijnt dat hij ieder jaar een maand Engelse les in Mae Sot geeft. Helaas voor Blond is dit op het schooltje waar zij lesgeeft. Peter (een echte Center Parcs naam als je het mij vraagt!!) is ervan overtuigd dat een intensieve Engelse cursus van een maand een redding is voor de studenten.

Peter windt er geen doekjes om: gedurende drie blok-uren voert hij een show op waar Emile Ratelband trots op zou kunnen zijn. In een Engels, dat meer lijkt op een taaltje dat ouders gebruiken als ze tegen hun baby's praten, behandelt hij de meeste onzinnige onderwerpen en geeft hij de meest wonderlijke oefeningen. Als hij klaar is en tevreden zijn sigaretje rookt zijn de studenten compleet uitgeput en pikken ze in de lessen die volgen niets meer op. Wat deze oh zo lollige Canadees negeert is dat er door zijn lessen een maand lang geen wiskunde, scheikunde en economie gegeven wordt.

Over zes weken hebben de studenten een belangrijk examen dat ze moeten halen om aangenomen te worden op een speciale school die ze klaarstoomt voor het toelatingsexamen voor de universiteit van Chang Mai (grote studentenstad in Noord Thailand). Afgelopen jaar heeft 2% van alle studenten van BHSOH dat examen gehaald... hoe hoog zou dit percentage zijn als het onderwijs beter gestructureerd zou zijn en amateursleraren niet meer worden toegelaten? Het is zo jammer dat mensen zo makkelijk denken over lesgeven, het is een vak apart!

Persoonlijk berichtje van Blond aan Peter: stop thinking yourself, go back Center Parcs!

So Blond: op slippers in de jungle

2008-10-26T15:41:00.017+01:00

Na een inburgering van vier weken dacht ik klaar te zijn voor het echte junglewerk. Dit bleek tegen te vallen. Op zondag ging ik de jungle in met een echte Tarzan. Ja, een Birmees -oh mag dit niet zeggen, maar zo was het wel, ik fluister het in je oor, een soort Tarzan! Een kenner dus die, echt waar, twee jaar in de jungle heeft gewoond (cool he?!!) namelijk toen hij zijn homeland ontvluchtte en op illegale wijze in Thailand woondde (dat is dan weer iets minder cool...). We gingen op de brommer (die heuvelop meer op een tuktuk leek) naar een nationaal park waar verschillende watervallen zijn.

De watervallen waren heel bijzonder.

Voor deze life experience had Blond haar slippers aangedaan, ze wilde er namelijk bij lopen als een echte local. Helaas, ze liep behoorlijk voor aap (dat paste dan wel weer in de jungle), vooral toen Tarzan voorstelde over een modderig paadje langs de waterval naar boven te klauteren. Blond wilde een echt Jane zijn, keek met een pijnlijke blik naar haar voetjes (twee dagen geleden was ze bij de pedicure geweest) en volgde Tarzan. Maar Tarzan liep wel heel snel: hij had namelijk jungleschoenen aan (= schoenen met een goed profiel). Haar voetjes werden steeds bruiner (van de modder!!) en het paadje ging steeds stijler omhoog. Toen haar slipper zich in de drek vastzogen kon ze zich nog net aan een liaan vastgrijpen en viel ze niet met haar snoet (en nieuwe jungletas die uiteindelijk niet bepaald junglebestendig bleek te zijn) in de drek.

Tarzan liep meters voor haar, ze moest een gilletje laten om hem een paar stappen terug te laten doen zodat hij haar op hoffelijke wijze een handje kon helpen (Blond bedoelt: een handje kon geven). Alsof het niet genoeg was stelde Tarzan voor van het pad te gaan en door het water op de rechter oever verder te lopen. Blond keek nog een keer naar voeten ze waren echt heel erg vies, een beetje water zou geen kwaad doen, en dus stroopte ze haar broekspijpen op en volgde Tarzan. De koele stroming van het bruine water deed de modder verdwijnen, maar ook de slippers die gezellig met de stroming mee naar beneden donderden. Tarzan begon te lachen en zei "wie draagt er dan ook van die slippers ? Ik heb die dingen alleen maar thuis aan". Ik viel bijna voorover, ik dacht juist heel junglefashion te zijn, maar nee, jammer dat ze hier geen Elle-Jungle hebben, dan had ik me beter kunnen voorbereiden. Ik zei dus maar niets meer en liep zo snel mogelijk en zonder mijn evenwicht te verliezen achter het junglemannetje aan, en als hij omkeek gaf ik een grote glimlach en deed ik alsof ik alles onder controle had. De volgende keer doe ik mijn oerhollandse Teva's aan!

Boeddhisme at home...

2008-10-20T10:03:00.009+02:00

Birmese tempels zijn super kitch: gekleurde knipperlichtjes, muziek à la Bollywood, bewegende figuren... ik kon het dan ook niet laten een filmpje te maken van deze beleving!

Spiritual Wellness

2008-10-19T17:53:00.016+02:00

Soms heb je zoveel indrukken te verwerken dat je even je hoofd moet luchten. Een frisse wind door je (blonde) haren en de warboel in je hoofd blijkt in ene niet meer te zijn dan een warboel op je hoofd. Na het heftige weekend van vorige week in het kamp Nupo en nadat ik allerlei extra informatie over Birmese vluchtelingen op internet had gevonden, leek het alsof mijn hoofd op hol was geslagen. In Parijs zou ik mijn skeelers hebben gepakt en mijn zorgen op de Franse boulevards en de kades van de Seine hebben achtergelaten, in Mae Sot is dat helaas geen optie. De enige manier om hier op sportieve wijze wat stoom af te blazen is op de fiets.

Ik vond een route van zo’n 40 km, hetgeen een hele afstand is als je dit op een cityfiets en niet op een junglefiets (= mountainbike) moet doen en de gehele tocht over slecht geasfalteerde heuvels gaat. Tel hierbij de jungletemperatuur (= zeer warm en vochtig) op en het resultaat is een zwetende Blond met een zeer warrig blonde haardos die op haar gutsende voorhoofd en in haar nekt plakt. Een vertoning die in de lichtstad als dramatisch zou kunnen worden beschouwd (in Parijs weet je maar nooit wie je tegen het lijf loopt!), in de jungle horen zweetplekken en andere uitingen van transpiratie tot de dagelijkse gang van zaken.

De fietstocht was dus geslaagd en heeft niet alleen geholpen om de ellende van me af te fietsen, tijdens de stops in de verschillende tempels (zoals je in Parijs op iedere hoek van de straat een pharmacie vindt, vind je hier op iedere heuvel en iedere bocht een tempelcomplex,“Wat”) ontmoette ik twee Thaise dames die me uitnodigden voor een boeddhistische ceremonie die de volgende ochtend zou plaatsvinden.

Om 7:00 fietste ik vanochtend weer heuvel op en af om een half uur later bij de “feestwat” aan te komen. Gelukkig is het ’s ochtends vroeg nog niet zo warm, zat mijn haar nog aardig in model en vielen de zweetplekken onder mijn oksels behoorlijk mee. Je moet weten dat het in Thailand not done is om in een topje naar boeddhistische plechtigheden te gaan. Waarschijnlijk worden monniken opgewonden van blote schouders. Blote benen is verder geen probleem (dat vind Blond dan wel weer een beetje raar). Ook het feit dat er op mijn t-shirt “kiss me before my boyfriend comes back” stond was geen enkel probleem, zelf loopt een kwart van de bevolking hier met shirts waar “Playboy” op staat (echt, dit is de grootste modetrend op dit moment, ik zie het in Parijs nog niet gebeuren , heb dan ook nog niet een soortgelijk t-shirt aangeschaft!)!

Toen ik aankwam kreeg ik meteen een stoel op de voorste rang aangeboden en werd er een heerlijk kokosijsje in mijn handen geduwd. Ik dacht toen nog: “wat een zaligmakend ontbijtje… beter dan de stukjes brood en de lauwe wijn die je in de protestantse kerk aangeboden krijgt!”. Het ijsje was nog niet op of er werden pannen met rijst, curry’s, soep en noedels op een lange tafel achter mij neergezet. Ik keek op mijn horloge, het was 8:30. Enkele tellen later had ik de eer als eerste een bord noedels naar binnen te werken. Toen dacht ik “hoe in boeddhistische hemelsnaam doe ik dit op een dergelijk tijdstip van de dag (Blond had per slot van rekening nog geen koffie op)? Na een eerste hap werd deze oneerzame gedachte weggeveegd, dit waren de heerlijkste noedels die ik ooit had gegeten.

Na het ochtendmaal kreeg ik een persoonlijke rondleiding langs de verschillende Boeddha’s en toen begon de ceremonie. Alle 14 monniken van de Wat zaten in kleermakerszit op een rij, voor hen zat een dertigtal mensen waaronder één blonde. In het tempels is het “verboden” om met je voeten naar voren te zitten en dus moet je op je knieën zitten. Na een kwartiertje kreeg ik weeën in m’n knietjes en probeerde ik te verzitten, dit is een heel gedoe als je op je knieën zit, veel mogelijkheden om te verzitten heb je namelijk niet! Gelukkig moesten we af en toe naar voren buigen, dat verzachtte op één of andere manier de kramp.

Na een uurtje mochten de beentjes eindelijk weer gestrekt worden. Iedereen rende naar buiten. Met verbazing keek ik de menigte toe, was de toespraak zo verschrikkelijk (Blond had een uur lang geluisterd zonder enig woord te begrijpen)? Nee, de mensen waren door het dollen heen want de hoofdmonnik gooide met geld… Dat deden ze bij mij in de kerk nou nooit… misschien moet ik me toch iets meer gaan verdiepen in het Boeddhisme! Iedereen was blij met de paar Bahts die ze “gevangen” hadden (48 Baht is ongeveer 1 Euro).

Daarna werd er weer gegeten en kregen de kinderen hun tweede ijsje. Het blonde kind sloeg dit keer haar beurt over: zweetplekken kunnen hier door de beugel, maar vetrolletjes zijn uit den boze!

Netvlies

2008-10-14T18:06:00.016+02:00

Toen ik dit weekend een rol wc-papier in m'n handtas deed besefte ik dat mijn jungletasje niet dezelfde inhoud heeft als mijn citytas... Geen flesje parfum om je even op te frissen, maar wel een stinkende antimuggenspray. Geen lippenstift, maar wel een factor 50 stick om neus en wangen mee te beschermen. Een parapluutje zowel tegen de regen als tegen de zon. Geen Frans chequeboekje, maar Travellercheques en een paspoort. Geen adresboekje maar een documentje waarop staat met wie contact op moet worden genomen als me iets overkomt. Op hetzelfde document de nodige telefoonnummers voor als ik m'n bankpas verlies, of in geval van een ongeluk de verzekering gebeld moet worden. Een sjaaltje dat handig is tegen de zon (je bindt het om je hoofd), praktisch als je op een religieuze plek komt (om de schouders mee te bedekken) en ook handig tegen de kou (als je in een jeep zit met airco, ja dat overkomt Blond weleens). Verder natuurlijk een fototoestel voor alle bijzonder momenten die moeten worden vastgelegd (voor het thuisfront).

Toen ik diezelfde dag in het Birmese vluchtelingenkamp Nupo (bij de Thaise stad Umphang) aankwam en allemaal nieuwschierige gezichtjes mijn kant opkeken was ik blij dat de batterij van m'n fototoestel opgeladen was. Wat hier te zien was had ik nog nooit gezien. Ik nam een paar foto's, de mensen vonden het prachtig want ze konden zichzelf terug zien op het schermpje van mijn toestel (langleve de digitale camera). Sommige kinderen lachten, anderen keken wantrouwend, sommige verlegen... maar als je goed keek hadden ze allemaal één ding gemeen, in hun prachtige donkere ogen lag een waas van droevigheid verborgen. Een nevel die niet op Blonds foto's weerspiegeld is en die ik ook niet kan beschrijven. Blikken die nog steeds op mijn netvlies geschreven staan, een herinnering die ik niet los kan laten.

But Blond, what's a jungle?

2008-10-07T18:12:00.000+02:00

Blond dacht wel even te weten hoe ze haar lessen kon aanpassen aan de Birmese kindjes. Als je ze vraagt: "Where do you come from ?" antwoordt de helft van de klas "I come from jungle". Nou, laten we dan een tekening maken van de jungle. De tweede les kom ik aan met kleurplaten. Nee, niet omdat ik niet kan tekenen, maar omdat er wat woorden op de tekeningen staan en dat is dus handig om de woordenschat van de kids uit te breiden. Ik laat dus de plaat zien en vraag "What do you see on the picture?". De kinderen kijken me vragend aan. Of ze hebben mijn vraag niet begrepen, of ze begrijpen niet wat er op de vellen papier staat. U Zaw Htat (de Birmese leraar Engels) helpt me door mijn vraag in het Birmees te vertalen. De kinderen kijken me nog steeds sprakeloos aan... dus ik zeg "it is a jungle, isn't it?". Nou, dat had ik dus niet mogen zeggen, de kinderen worden boos!! "No, no jungle", ze kijken me aan alsof ik platina Blond ben... Dus ik zeg snel: "Well, I mean, l mean, it's a rainforest". De kinderen knikken, ze weten niet wat een rain forest is, maar alles is beter dan dat ik er een jungle van maak.

De les gaat rustig verder en als we Head Shoulders Knees and Toes zingen is alles weer goed!

Morgen laat ik de kinderen hun jungle tekenen, dan weet ik echt hoe het eruit ziet!

Anders

2008-10-05T13:37:00.002+02:00

Maandag zou ik dan mijn eerste les beginnen op het schooltje BHSOH, maar dingen lopen hier anders dan in Europa: alle kindjes blijken deze week examens te hebben en volgende week en de week daarop hebben ze vakantie. Daar zit ik dan, met al m'n goede bedoelingen voor een school zonder kinderen.

Gelukkig is er in Mae Sot genoeg te doen en zijn er nog 36 andere lagere scholen voor Birmese kinderen waar iedere Engels sprekende vrijwilliger een grote hulp is! Je moet je voorstellen dat de meeste Birmese schooltjes hier worden gefinancieerd door NGO's en kleinere hulporganisaties, ook zijn sommige schooltjes verbonden en dus gefinancieerd door Westerse scholen. Financiele hulp is echter niet altijd voldoende. De Birmese leraren, die zelf ook de dictatuur ontvlucht zijn, hebben ook scholing en financiele hulp nodig. Het is dus belangrijk dat vrijwilligers niet alleen de lessen voor een paar weken overnemen, maar dat zij ook de leraren onderwijzen en vooral dat zij structuur aanbrengen in het onderwijs zodat aan de ene kant de leraren weten hoe ze verder moeten en zodat aan de andere kant nieuwe vrijwilligers weten waar ze de draad moeten oppakken. Dit klinkt allemaal heel eenvoudig, maar dat is het helaas niet!!

Zondagmiddag komt U Zaw Htat bij me langs in het Guesthouse en vraagt me of ik Engels les wil geven aan de kinderen van zijn schooltje, de Good Morning School. Ten opzichte van zijn gebrekkige Engels, heb ik het idee drietalig te zijn (oh, heerlijk dat vlijt m'n ego!). Hij vertelt dat er drie groepen zijn van in totaal 75 kinderen tussen de 3 en 14 jaar. Hij vraagt me of ik ook wat tekenles kan geven. Nou, als ik Engelse les kan geven, dan denk ik de tekenlessen ook wel aan kan, ik hoef tenslotte niet zelf te tekenen :-). Het enige dat ik moet doen is met leuke ideeen komen die de kinderen dan kunnen uitvoeren. In het ergste geval kan ik altijd kleurplaten uitdelen!

De deal is gesloten. Ik vraag hem of hij me uit wil leggen waar de school precies is. Hij zegt dat het heel makkelijk is en begint op een papiertje een plattegrond te schetsen. Het ziet er inderdaad heel duidelijk uit: drie straten en dan bij de tempel naar links. Maar goed, er zijn hier nogal wat tempels en straten. Dus ik vraag waar het Guesthouse is ten opzichte van de tempel... hmmm, nu wordt het toch een beetje ingewikkeld, het papiertje blijkt niet groot genoeg te zijn om dat weer te geven. Maar volgens U Zaw Htat is het echt heel simpel. Ik ken dit soort Aziatische uitleg en vraag of we er niet nu even naar toe kunnen fietsen zodat ik morgen de weg niet kwijtraak. Geen probleem (Blond doet nog even snel haar armband om)!

Na een half uur komen we via een zandweggetje bij een dorpje aan. Rijstvelden die gifgroen afsteken tegen de zwarte onweerswolken en de grijze heuvels die Thailand van Birma schijdt. Huisjes op palen, bedekt met golfplaten, knisperende muziek weergalmt uit een oude radio, een paar kindjes spelen in een riviertje, ze draaien zich om als ze Blond op haar krottige fietsje voorbij zien komen en beginnen te schreeuwen. Mannen met grauwe gezichten kijken me gapend aan en veroeren zich niet. Er hangen grauwe kleren te drogen in de hitte van de middagzon. Het dorpje is een stuk armoediger dan Mae Pa, het dorpje waar het schooltje BHSOH ligt. Blond voelt zich hier niet echt op haar gemak... Waar zal het schooltje wel niet op lijken en wat voor kinderen komen hier?

Dan stoppen we voor een rieten gebouwtje. We gaan naar binnen. Een schattig schooltje vol licht en kleur: posters aan de muren met fotocollages, rode, groene en blauwe schoolbankjes, vlaggetjes en schone witte schoolborden, matjes met schattige bloemprinten (je weet wel van die Indiase dingen die je bij Kitch en Kitchen kunt kopen). Heel wat anders dan de klaslokalen van BHSOH... Oh, ik heb nu al zin in morgen, dan ontmoet ik de kindjes!

Pizza!!!!!!!!!!

2008-10-03T11:43:00.001+02:00

Oh nee he... dat dit me ooit nog eens zou overkomen... en dat na een week al... hoe moet dit verder??? Ik heb altijd gezegd gezworen bij Thais eten, en nu komt het me gewoon letterlijk en figuurlijk m'n keel uit! Ik kan het niet meer zien, ruiken en al helemaal niet meer eten! Als ik over de markt loop (de stad is eigenlijk één grote markt), en luchten van frituur, rauw vlees, in de zon gebakken vis, kikkers, padden en vogels m'n neus binnen vliegen, dan draait m'n maag zich om... Deze geuren, vermengt met de vieze uitlaatgassen van al het verkeer dat door de straten raast... nou, dat vindt Blond niet leuk!!

De afgelopen week hebben we met m'n collega's in goedkope openluchtrestaurantjes gegeten, prima allemaal, maar ik geloof dat m'n maag nu even stop zegt: Rijst, Pad Thai, Noodles, Curry's en loempia's, het is even genoeg...

Iedere ochtend at ik gebakken banaan met nootjes, dronk ik kokosmelk. 'S middags aten we rijst met vieze prut op het schooltje, dat prutje at ik dan meestal maar niet op... Ik deed natuurlijk wel alsof ik alles op at en alsof ik het heerlijk vond, anders zouden die arme kinderen wel denken wat verwend Blond was (laat ze maar lekker in de waan ;-). Die arme kinderen, ze hebben geen keuze en moeten eten wat de pot schaft. En ja, als je honger hebt, dan doe je niet moeilijk en eet je gewoon! Gelukkig zien de kinderen er wel gezond uit. Als je beseft dat ze vrijwel nooit verse groente of vers fruit eten, dan is dit eigenlijk een wonder, de schijf van vijf kennen ze hier in ieder geval niet!

Vanavond wil ik wat anders eten, ik droom van een pizza met veel kaas, gesmolten kaas, mmm. En ik chocolade ijs toe... mmm. Het is hier een luxe, in plaats van 0,50 € betaal je voor Westers eten het vierdubbele, maar ach, een pizza van 2€, die smaakt mij nog steeds prima!

Chaos

2008-10-02T17:34:00.001+02:00

In Thailand is alles anders, zelfs de richting van het verkeer. Ik weet niet of dit de oorzaak is van de chaos die hier op de weg heerst, voor Blond is dit één groot drama! Nou rij ik gelukkig geen auto in deze heksenketel, maar zelfs als je loopt moet je oppassen, want voordat je het weet wordt je omver gereden door een tiental brommers.

Het verkeer kan hier van alle kanten komen en doordat je westerse neuronen zeggen dat het verkeer als eerste van van links komt, nou, dan voel je je dus behoorlijk bedrogen door je "instinct" als je van rechts zowat wordt aangereden. Als ik dus ergens naar toe loop dan probeer ik in m'n hoofd te prenten dat ik moet opletten op rechts en daarna pas op links, maar de verkeersangst neemt toe als ik links en rechts door elkaar begin te halen, daar ben ik nooit goed in geweest, maar hier heb ik bij iedere weg die ik wil oversteken een blackout!

De verkeershandicap wordt groter als je je op de fiets in het verkeer waagt. Helaas, ik heb geen keuze, het schooltje waar ik iedere morgen naar toe ga ligt op zo'n 8 km van Mae Sot. Ik zou natuurlijk een tuk tuk kunnen nemen, maar enige sportiviteit kan natuurlijk geen kwaad! Nee, hoor, ik neem gewoon de fiets en om me links niet met rechts te verwarren doe ik een grote armband om m'n linkere pols. Daar kijk ik dan af en toe naar (vooral als ik moet afslaan) en nou, dan gaat het behoorlijk goed... ik hoor natuurlijk wel af en toe wat getoeter om me heen, maar dat heeft opzich helemaal niets te betekenen. Als ik maar geen slippende remmen hoor, dan kom ik er wel!

Zo fiets ik heel wat kilometers af, gelukkig is de weg behoorlijk recht en kom ik niet veel kruispunten tegen, ik ben er namelijk nog niet helemaal uit wie er wanneer voorrang heeft... tot nu toe ben ik er maar van uit gegaan dat de Farang (buitenlander) altijd voorrang heeft, dit komt mij wel zo goed uit aangezien de remmen van mijn prachtige Thaise fiets het niet meer doen.

Vanmiddag misschien toch maar even naar de fietsenboer gaan...

Sweatshops

2008-10-01T12:56:00.010+02:00

Vandaag ontmoette ik Hans, een Nederlander die vorig jaar zijn hebben en houden heeft verkocht om zich in Thailand te vestigen... Nee, geen vieze man die op sekstourisme uit is (athans, zo kwam hij niet bij me over, maar je weet het natuurlijk maar nooit met mannen ;-)). Hij geeft computerles op het schooltje (BHSOH). Het was leuk een Nederlander te spreken, hij vertelde over zijn ervaringen en zei dat ik me er niet al te veel bij voor moest stellen. Ik antwoordde dat ik me niet al te veel illusies voor ogen hield, maar dat ik hoopte dat het kleine beetje dat ik gedurende die twee maanden aan de kinderen kan geven ergens goed voor zou zijn. Op Hollandse manier, namelijk op zeer directe wijze, zei hij dat ik me toch nog net iets te veel illusies maakte (oh Blond!), et voilà cassé, volgens hem eindigt 99% van de kinderen in één van de Sweatshops die Thailand rijk is!! Mijn bloed stolde, m'n haren gingen direct rechtop staan en m'n keel kneep dicht... ik keek naar al die kindjes die ijverig aan het werk waren in hun schoolbankjes, die min of meer aandachtig naar de leraren luisterde, de kindjes die naar me keken en naar me lachten. Wat is de wereld toch oneerlijk.

's nachts droom ik van ratten, mieren en muizen en ander ongedierte
maar ik leef in een wereld waarin alles mogelijk is
's nachts dromen zij van een wereld van licht, vrede en vrijheid
maar zij weten dat de realiteit heel anders is

Met een beetje mazzel lukt het twee, misschien drie kinderen om aangenomen te worden op een Thaise universiteit, de rest maakt de school af en moet dan aan het werk, in een sweat shop, het zweet breekt me uit. Godverdomme en dan kom ik aan met m'n Franse lessen, vertellen over de Franse taal en cultuur, over Voltaire en Rousseau, Napoléon en De Gaulle, maar ondertussen... wat heeft dat hier allemaal te betekenen?

Wil je meer weten over sweatshops, dan kun je hier een verschrikkelijke video bekijken.

Gewetenskwestie

2008-09-30T11:34:00.000+02:00

De vrouw van het guesthouse las in mijn gezicht dat ik van luxe hield en gaf me de mooiste en ook de duurste kamer van de guesthouse. What to do? Ik had een budget in m'n hoofd en deze kamer was volgens dat budget te duur. Dus vroeg ik naar een goedkopere kamer (150 baht ipv 250 baht, 3€15 ipv 5€30). Ze liet me een kleintje zien op de begane grond: een bedje (ach, ik ben toch maar alleen), een tafeltje en een deurtje naar de badkamer: één grote douche + wc + wastafeltje. De muren waren vies, de bloemetjes op de gordijntjes verwelkt, het rook er muf en er was geen privé balkon... Maar goed, Blond, die kamer is alleen om te slapen. Ik test het bed, het matras is net zo hard als die in de mooie kamer. Dat komt goed uit, want een hard matras is beter voor m'n nek en m'n rug dan een zacht matras. Qua slaapcomfort ga ik er dus niet op achteruit en met het geld dat ik uitspaar kan ik mooi twee keer in de week een Thaise massage nemen! Het lijkt me een prima plek om me te installeren voor twee maanden.

Eindelijk kunnen m'n spulletjes uit de rugtas bevrijd worden en kan ik ze opruimen. Maar waar?? Help, er ontbreekt een kast... Gelukkig, het mevrouwtje kon een kast voor me regelen. Fijn, nu kon ik alles opruimen. Just one little tiny thing: de kast stinkt! Dat vinden m'n kleren niet leuk! De laadjes die me zo handig leken om er m'n ondergoed in te doen zitten vol rare gele korreltjes, ik weet niet wat het is en wil het ook niet weten, die trek ik dus niet meer open en m'n ondergoed blijft in het katoenen tasje dat ik voor de zekerheid maar aan een hangertje ophang!

Het begint te regenen, daar zit ik dan in m'n kamertje, had ik nu dat balkon maar, dan had ik toch nog lekker buiten kunnen zitten! Ik besluit een douche te nemen. De hele badkamer is zeiknat en m'n rollen toiletpapier zijn doorweekt, shit, ik moet de volgende keer wat minder spetteren. Ik kleed me aan en ga met de andere vrijwilligers eten op de night market.

Als we terugkomen begint het weer te regenen, ik besluit naar bed te gaan. Als ik de deur open word ik aangenaam onthaald door één of andere stink-lucht (de riolering? bestaat dat hier??). Ik verlang naar de mooie kamer, maar zeg tegen me zelf dat ik hier ben om de mensen en de cultuur te leren kennen en dat dit er ook bijhoort. Ik pak een flesje parfum en bespuit de badkamer, de kamer en m'n bed. Vanavond hoef ik de anti-muggen difuseur niet aan te doen, alle insecten zijn zo juist dood op de grond gevallen.

'S nachts droom ik van spinnen, kevers en kakkerlakken. Half zwetend word ik meerdere keren per nacht wakker en denk ik aan de mooie kamer. Om 6:00 begint de buurvrouw het ontbijt klaar te maken. Geen zacht geurende croissantjes, en verse koffie, nee rijst met wat draadjes vlees. Mijn maag keert zich om en ik sta op. Ik rek me uit en gooi de deur open, de zon schijnt. Ik doe m'n slippers aan besluit een wandelingetje over de markt te maken.

BHSOH

2008-09-29T09:16:00.000+02:00

Vandaag ben ik voor het eerst naar het schooltje (BHSOH) geweest. Alle kindjes begonnen te lachen toen ze me zagen (dat had ik nou nooit op m'n werk bij Lexcelera, daar keek men niet eens over z'n computer om gedag te zeggen), meisjes giegelden en jongens stonden op om me beter te bekijken (ik had die ochtend gelukkig m'n haar gewassen, het glom in de zon -tegelijkertijd sijpelde de zweetdruppeltjes langs m'n gezicht ik had namelijk net 10 kilometer gefietst om van Mae Sot in Mae Pa, het dorpje waar het schooltje ligt, te komen). Ach, wat maakt het ook uit. Ik glimlachte terug. Wat een schatjes allemaal... ik zou ze zo willen adopteren! Maar 250 kinderen (waarvan er 80 op de school wonen) is wel een beetje veel!

De school bestaat uit een huis op poten waar de kleintjes les krijgen en een soort betonnen stallen waar de grote kinderen les krijgen. In deze "stallen" zijn de lokalen van elkaar gescheiden dmv simpele gordijnen. Er wordt behoorlijk wat afgeschreeuwd door de kinderen en de leraren. Een nogal luidruchtige manier van lesgeven. m'n stembanden zullen het te verduren krijgen... Gelukkig heb ik een paar dagen om me er op voor te bereiden. De jongen die ik vervang vertrekt pas aan het einde van de week.

Starting the Adventure

2008-09-28T10:50:00.001+02:00

Daar ben ik dan... na een lange reis sta ik om 5 uur 's ochtends voor een dicht guesthouse. De tuktuk-chauffeur rijdt vloekend weg. We hadden afgesproken dat de rit van het busstation naar de guesthouse (een kwartiertje) 60 baht (ongeveer 1€20) zou kosten, maar toen ik hem 100 baht gaf kreeg ik een briefje van 20 terug. Hoewel ik half sliep was ik wakker genoeg om dit op te merken. Toen ik zei dat het wisselgeld niet klopte, kreeg ik me een zee van scheldwoorden over me heen. Dat hij eten moest kopen voor z'n familie, dat ik toch wel genoeg geld had, dat ik niet moest zeuren. Ach waar deed ik ook moeilijk over! Een beetje verward sta ik daar in het pikke donker. Ik val om van de slaap en ben in staat aan de kant van de weg te gaan liggen. Ik hoor rare geluiden, er zullen vast slangen en enge schorpioenen in het gras zitten, ik blijf staan en kijk naar het gesloten hek. Ik zie helemaal niets, dan gaat er in m'n hoofd een lampje branden: ik heb een zaklantaarn bij me.

Ja, ja, ik mag dan wel een citygirl zijn en m'n tassen hebben volgestopt met nutteloze spullen zoals een ladyshave, Veet, lippenstift, wat kettinkjes en een geurkaars, een zaklantaarn ben ik niet vergeten! Het ding komt bij de Parijse Chinees vandaan, een 2€ winkel... meer wilde ik er niet aan uitbesteden. Het plastic handlantaarntje geeft een vaag schemerlicht waarmee ik nog geen meter voor me kan zien, maar als ik dicht bij het hek sta zie ik dat er een verwaterd papier hangt met een telefoonnummer van het guesthouse. De harde woorden van de tuktuk-chauffeur weerkaatsen nog in mijn hoofd, ik heb geen zin om een gillende guesthouse-vrouw aan de lijn te hebben, en besluit te wachten totdat het licht is. Ik leun een beetje tegen het hek en ontdek dat het niet op slot is. Ik ga het terrein op en plof neer op een teakhouten stoel.

Om 6:00 bel ik het guesthouse, ik hoor de telefoon gaan, het nummer klopt dus, maar niemand neemt op. Ik hang maar op, straks heb ik allemaal bozen guests tegenover me staan. Ik hoor gestommel en er gaat een deur open. Een vrouwtje neemt me mee naar een kamer, ze praat nogal slecht Engels, ik vraag naar een bed, ze kijkt naar m'n gezicht en begrijpt me (ik zag er echt vreselijk uit: doorgelopen make-up, een bril, uitgedroogde lippen en geklit haar). Ik strek me uit op het bed en verdwijn in een diepe slaap. Mijn avontuur is begonnen!